Jan Wolkers

Jan Wolkers (1925–2007) wordt vaak in eerste instantie herinnerd als schrijver, maar hij beschouwde zichzelf minstens zozeer als beeldend kunstenaar. Na de Tweede Wereldoorlog volgde hij opleidingen aan de Kunstnijverheidsschool en de Rijksakademie in Amsterdam, waar hij zijn expressieve en directe beeldtaal ontwikkelde. Voor Wolkers was beeldende kunst geen nevenactiviteit, maar een wezenlijk onderdeel van zijn kunstenaarschap, waarin natuur, lichamelijkheid en vergankelijkheid telkens terugkeerden.

Zijn sculpturen en monumenten hebben een blijvende plaats gekregen in de openbare ruimte van Nederland. Bekend is vooral het Auschwitzmonument in het Amsterdamse Wertheimpark, waarin hij met gebroken spiegels de onvoltooidheid en verwoesting van de oorlog tastbaar maakte. Ook het Revolutiemonument in Vlissingen en talloze andere gedenktekens laten zien hoe Wolkers de spanning tussen schoonheid en breekbaarheid, tussen herinnering en vergankelijkheid, vorm wist te geven. Hij gebruikte vaak glas, brons en staal, materialen die zowel kracht als kwetsbaarheid uitdrukken.

Naast monumentaal werk maakte Wolkers schilderijen, tekeningen en grafiek. Zijn schilderijen zijn kleurrijk en expressief, veelal geïnspireerd door bloemen, tuinen, dieren en landschappen. Na zijn verhuizing naar Texel werd de natuur nog nadrukkelijker een bron van inspiratie en verbeelding. In zowel zijn schilderijen als zijn sculpturen klinkt de cyclus van leven en dood door, net als de intense vitaliteit en sensualiteit die ook in zijn literaire werk zo kenmerkend zijn.

Hoewel zijn beeldend werk lange tijd in de schaduw van zijn schrijverschap stond, heeft het door tentoonstellingen in onder meer het Rijksmuseum, het Cobra Museum en Museum De Lakenhal ruime erkenning gekregen. Vandaag de dag wordt Wolkers gezien als een multidisciplinair kunstenaar die literatuur en beeldende kunst wist te verweven en wiens sculpturen, schilderijen en monumenten blijvend getuigen van zijn liefde voor de natuur, zijn gevoel voor materialiteit en zijn confronterende blik op het menselijk bestaan.