Jacob Maris, geboren op 25 augustus 1837 in Den Haag, wordt beschouwd als een van de grootste schilders van de Haagse School en een sleutelfiguur in de overgang van romantiek naar realistisch impressionisme in de Nederlandse kunst. Met zijn karakteristieke wolkenluchten, grachtengezichten en duinlandschappen wist hij als geen ander de melancholie én grootsheid van het Hollandse landschap te vangen.
Maris volgde zijn opleiding aan de Haagse Tekenacademie en aan de Académie des Beaux-Arts in Antwerpen. In zijn vroege jaren werkte hij in een romantische stijl, maar zijn verblijf in Parijs rond 1865 en later in Oosterbeek en Den Haag brachten hem in aanraking met het pleinair schilderen en een vrijere, directere toets. Hij ontwikkelde een geheel eigen beeldtaal waarin hij de somberheid van het Nederlandse klimaat wist om te zetten in dramatische schilderijen vol karakter en sfeer.
Zijn favoriete onderwerpen waren het duinlandschap bij Scheveningen, de grachten van Amsterdam, het boerenleven en molens bij ondergaande zon. Maar zijn ware kracht lag in de lucht — de weergaloze grijsblauwe luchten, dreigend of zilverachtig opengebroken, werden het kenmerk van zijn hand. Zijn kleurgebruik was ingetogen en aards, vaak opgebouwd uit grijstinten, okers en diepe blauwen, maar zijn schilderijen waren nooit somber. Ze straalden een stille kracht uit.
Samen met zijn broers Matthijs en Willem Maris vormde hij een artistieke drie-eenheid, maar Jacob was zonder twijfel de meest monumentale van de drie. Waar Matthijs meer historisch werkte en Willem zich richtte op vee en weides, zocht Jacob naar het epische in het alledaagse landschap — een brug tussen het sobere realisme van de 19e eeuw en de vrije schilderkunst die de 20e zou inleiden.
Jacob Maris was lid van Pulchri Studio in Den Haag, en zijn werk werd al tijdens zijn leven zeer gewaardeerd, zowel in Nederland als daarbuiten. Kunstenaars als Vincent van Gogh spraken met bewondering over zijn penseelvoering en lichtgebruik.
Hij overleed op 7 augustus 1899 in het kuuroord Karlsbad (tegenwoordig Karlovy Vary, Tsjechië), waar hij verbleef voor zijn gezondheid. Zijn dood werd beschouwd als een groot verlies voor de Nederlandse kunstwereld. Tegenwoordig hangen zijn werken in onder meer het Rijksmuseum, het Gemeentemuseum Den Haag (nu Kunstmuseum), en het Van Gogh Museum.
Jacob Maris laat een oeuvre na dat de stilte, ruimte en melancholie van Nederland in verf heeft gevangen. Geen schilder bracht meer gewicht in een wolk, meer gevoel in een wateroppervlak — en wist zo tijd en landschap in harmonie te vangen.
